Türkiye’de Yanardağ Patlaması Olabilir Mi? Sorusu ve Gündelik Hayatın “Lavlı” Yönü
İzmir’de, 25 yaşında, esprili, bir o kadar da kafa karıştırıcı bir şekilde düşünen biri olarak, sürekli her şeyi abartarak yorumlama alışkanlığım var. Hatta bazen kendime bile “bu kadar düşünecek bir şey var mı?” diye soruyorum. Ama bir gün arkadaş ortamında “Türkiye’de yanardağ patlaması olabilir mi?” diye bir soru sorulduğunda, bu soruyu, başka bir sürü absürt düşünceyle birlikte kafamda patlatıverdim. O anda, kafamda binbir türlü senaryo canlandı. Türkiye’de yanardağ patlaması olabilir mi? Eğer patlarsa, neler olur? Bu yazıda, hem komik bir şekilde hem de kafamda dönüp duran bir yığın düşünceyle bu soruya cevap arayacağım.
Türkiye’de Yanardağ Patlaması Olabilir Mi? O Zaman Tüp Gazlarla İlgili Şüphelerim Artar
İlk önce kafamda birinci derece düşünce hücresine yerleşen şey şu oldu: “Peki, madem bu kadar çok aktif fay hattı var, yeryüzü sürekli hareket ediyor, dağlar yükseliyor, lavlar kaynar… O zaman bu kadar doğal afet arasında, yanardağ patlaması da normal değil mi?”
Yanardağlar patlamaz ama her şey olabilir diye düşündüm. İzmir’de yaşıyorum, güneşin altında sokakta yürürken bile ne kadar sıcak olduğunu hissediyorum, o yüzden “yağmur yağacak” diye güneş kremi sürüp yürüyen biri olarak, bir yanardağın patlama ihtimalini daha az umursamam biraz garip olabilir, ama hadi gelin biraz daha derinlemesine inceleyelim.
Beni bir şekilde aşırı sıcaklar, nem, yaz aylarında tüp gaz kokusu falan sık sık rahatsız etmiyor, ama bir yanardağ patlaması… İşte o bambaşka bir mesele! “Yanardağ patlar mı ki? Nasıl patlar?” diye düşünürken, İzmir’de yaşadığım sıcaklık da aklıma geldi. Eğer bir yanardağ patlarsa, lavlar bir anda tüp gaz gibi, her an her şey patlayabilir. Şehri basan sıcaklıklar, patlayan lavlar, yangınlar derken, “bunu da görmüş olduk” derim herhalde.
“Ya arkadaş, biz hala tüp gazların kokusuna bile dikkat etmiyoruz, bir de lavları nasıl yöneteceğiz?”
Evet, bunu dedim, ama kabul ediyorum, biraz fazla düşünceliyim. Her şeyin en kötü senaryosuna odaklanmak bazen gereksiz olabilir.
Yanardağ Patlaması Gerçekten Olur Mu? Türkiye’de Ne Durumdayız?
Türkiye, her ne kadar dört mevsimi yaşasa da yer kabuğu oldukça “hareketli” bir yer. Yani, volkanik patlamalar, aslında istesek de istemesek de bu topraklarda nadir olmayan bir şey. Küçük bir araştırma yaptım (tabii ki sadece birkaç dakika, çünkü bir şeyin üstüne gitmek için genellikle fazla zaman harcamam), ve Türkiye’nin farklı bölgelerinde birkaç aktif yanardağ olduğu bilgisini buldum. Hani, sırf “yanardağ patlaması olabilir mi?” sorusu yüzünden, 25 yaşında bir insanın, okuldan falan değil, Google’dan “yanardağ patlaması Türkiye” yazıp araştırması da başlı başına komik bir durum.
Bir de çok ilginç bir şey keşfettim: “Türkiye’de aktif olan yanardağlar genellikle doğuda yer alıyor, ama İzmir’de falan yok”. Haaa, demek ki İzmir’de yanardağ patlaması riski yokmuş! O zaman neden her yaz “şu kadar sıcak oldu, keşke bir lav fışkırsa da serinlesek!” diye arkadaşlarımla şaka yapıyorum?
Ama sonuçta, Erciyes, Nemrut gibi dağlar hâlâ uykuda olabilir. Yani evet, aslında patlamasalar da, Türkiye’de yanardağ patlaması olabilir mi? sorusu hala geçerli bir soru. Bunu araştırırken düşündüm ki, bu ülkede fay hatları kadar, her an bir şeyin patlayabileceğini hissettiren bir atmosfere sahibiz zaten. Biraz da böyle bir huzursuzluk var. Şimdi, “Ya patlarsa?” diye düşününce, biraz farklı geliyor tabii.
Yanardağ Patlaması Olsa Ne Olur? Kafamda Senaryo Zenginliği
Hadi, şimdi her şeyi çok fazla dramatize etmeden, “yanardağ patlaması olsa ne olur” sorusunun cevabını araştırayım. Tabii ki, bir yanardağ patlarsa, ilk başta işin ciddi tarafı başlar: Evler yıkılır, yollar kapanır, insanlar panikler. Ama ben biraz başka bir yerden bakmak istiyorum. Sanki yanardağ patlasa, şehirde neler olacağına dair komik sahneler kafamda canlanıyor.
Bana sorarsanız ilk patlamada ben ne yaparım?
Yanardağ patladığı an, İstanbul’dan gelen bir arkadaşım bana mesaj atar: “Baksana, İzmir’de yanardağ patladı!” Ben de, “Vallahi, İzmir’de her şey olabilir, hadi gel şehre patlamaya gitmeyelim.” Çünkü bizde her şey biraz abartılır ya, İzmir’deki yanardağ da patlamasa bile, birinin “vay be! bu da ne?” demesi için yeterli olabilir.
Yanardağ Patlaması ve Sosyal Medya:
Tabii, sosyal medya hemen devreye girer. İnsanlar, Instagram’dan “Lavlar patladı, doğal afet” başlıklı videolar paylaşır, tabii bu videolar arasında “şu an İzmir’de yanardağ patlaması yaşanıyor” diyen bir kişinin yüzü eklenmiş mizahi fotoğraflar da vardır. Herkes sosyal medyada birbirine “Lav mı bu?” diye mesaj atar, gerçekliği tartışan bir video ise YouTube’da gündem olur.
Şaka bir yana, bu tür bir olayın sosyal medya üzerindeki etkisi, halkın doğru bilgiye nasıl ulaşacağını bile zorlaştırabilir. Ama şu da var: İnsanlar her şeye dramatik bir şekilde yaklaşırken, bazen gündelik hayatı kolaylaştırmak için “lavlarla” daha rahat barışabiliriz.
Sonuç: Türkiye’de Yanardağ Patlaması Olabilir Mi? Pek Yakın Değil Ama Her An Olabilir
Sonuç olarak, Türkiye’de yanardağ patlaması olabilir mi sorusuna net bir cevap vermek zor. Evet, potansiyel olarak aktif yanardağlar var, ama şu an için “yok” demek daha mantıklı. Ben İzmir’de yaşıyorum, ve burada yaşayan biri olarak “lavlı” bir geleceği hayal etmek ne kadar eğlenceli olsa da, günlük hayatımda “ya patlarsa?” gibi soruları genelde güldürerek geçiyorum.
Ama bir şey kesin: Yaşam her an sürprizlerle dolu ve yanardağ patlamasından çok daha farklı şeyler de olabilir. Kafamıza lav düşmeden, belki de şu an birçoğumuz zaten başkalarına gülmekten patlıyoruz, değil mi?